Historia wiatraka
Województwo Warmińsko-Mazurskie, Powiat Giżycki, Gmina Wydminy, wieś Grądzkie – to na jej uboczu, na wzniesieniu stoi wiatrak. Na południe od wiatraka rozciąga się widok na wieś położoną wzdłuż brzegu Jeziora Gawlik. Na północnym horyzoncie w dali widać skraj Puszczy Boreckiej. Dookoła pola i łąki, pejzaż rolniczy.
Powstanie murowanego wiatraka typu holenderskiego w Grądzkich wg danych konserwatorskich datuje się nieprecyzyjnie na drugą połowę XIX wieku. Jednak przekaz lokalny, zaczerpnięty od ostatniego młynarza, Mazura Herberta Paprotko, mówi, że został on wybudowany w 1872 roku w miejscu swojego drewnianego, zniszczonego pożarem poprzednika. Wiatrak miał pracować dla lokalnej społeczności równe sto lat do roku 1972, w którym potężna wichura zniszczyła jego śmigi. Po tym wydarzeniu nikt nie podjął się jego naprawy. To były już czasy, gdy energia elektryczna napędzała nowoczesne wówczas młyny do mielenia zbóż i nikomu nie opłacało się podejmować trudnej i kosztownej naprawy konstrukcji wiatraka. Od tamtej pory wiatrak stał opustoszały i niszczał.
W roku 1988 Gmina Wydminy sprzedała go Katarzynie i Zygmuntowi Waraksa, którzy zakupili również położone w pobliżu gospodarstwo. Razem z dwójką małych dzieci zamieszkali w Grądzkich w roku 1990. Jako para artystów malarzy i muzyków od razu zaczęli wykorzystywać przestrzeń wiatraka do celów artystycznych. Organizowali w nim koncerty, wystawy, spektakle. W roku 2000 z pomocą odważnych i zdolnych przyjaciół przeprowadzili w wiatraku generalny remont jego zadaszenia. Dzięki temu budynek został zabezpieczony przed deszczem i mógł bezpiecznie służyć artystycznym wydarzeniom.
Z czasem pod wpływem magii miejsca i niezwykłej energii gospodarzy narodziły się Wietrzne Spotkania z Poezją – cykliczna impreza muzyczno-poetycka o zasięgu krajowym, organizowana przez Katarzynę i Zygmunta nieprzerwanie w latach 1996-2017. Co roku w lipcu na maleńkiej drewnianej scenie w wiatraku występowało kilku artystów-bardów. Tradycją stało się, że koncert zawsze rozpoczynali sami gospodarze. W wiatraku oraz dookoła niego gromadziła się widownia, która w niektórych latach sięgała kilkuset osób. Wietrzne Spotkania były zapowiadane na łamach lokalnej prasy (Gazeta Giżycka, Gazeta Olsztyńska) oraz w stacjach radiowych Radio Olsztyn i Trzeci Program Polskiego Radia. Słuchacze Trójki mogli kilkukrotnie wysłuchać relacji (link do audycji) z Wietrznych Spotkań podczas audycji „Gitarą i piórem” odwiedzającego Grądzkie co lipiec Janusza Deblessema.
Niestety z powodu braku środków finansowych na renowację wiatraka i tym samym jego pogarszający się stan techniczny, gospodarze zmuszeni byli zawiesić działalność artystyczną w jego murach. Z czasem zrodził się pomysł, by utworzyć fundację, której misją będzie uratowanie wiatraka i … rodzinnych marzeń. Podjąć się tego zadania zdecydowali Karolina i Antek – dzieci Waraksów. W roku 2020 została powołana Fundacja Mazurska WIATRAK. Jej fundatorzy – Katarzyna i Zygmunt Waraksa – przekazali Fundacji wiatrak w ramach funduszu założycielskiego oraz powołali jej zarząd w składzie: Karolina Waraksa – prezes zarządu, Antoni Waraksa – członek zarządu oraz Adam Szymański – członek zarządu. W roku 2021 wszystkie plany działań zostały zawieszone ze względu na pandemię i związane z nią ograniczenia. Rok później w lipcu 2022 roku odbyły się XXIII Wietrzne Spotkania. Aktualnie prowadzona jest zbiórka na pokrycie kosztów związanych ze zrobieniem projektu renowacji wiatraka oraz poszukiwane są fundusze na realizację powstającego projektu.